Oksijen Sensörü Nedir? Nasıl Temizlenir?

Otomobillerin egzoz sistemlerine yerleştirilen, yanma sonrası çıkan gazlardaki oksijen miktarını ölçen parçaya oksijen sensörü denir. Ölçüm sayesinde motor kontrol ünitesinin yakıt ve hava karışımının doğru şekilde ayarlanması sağlanır. Bu sayede ECU sisteminin verimli çalışması sağlanmış olur.

Temel görevi sistemin yakıt hava karışımını düzenlemesidir. Sensör bölgesinin egzoz gazındaki oksijen oranını ölçerek ECU sistemine bilgi gönderiliyor. Sonrasında bu veri yakıt püskürtme miktarını ayarlıyor.

Bir diğer önemli işe yaradığı alan yakıt tüketimini optimize etmesidir. Böylelikle doğru karışım işlemiyle zararlı gazların kolaylıkla salınımı düşmüş oluyor. Emisyon düzeyini azaltır. Bu sayede yanma verimliliği artar. Bu durumda zararlı gazların salınımını ciddi düzeyde düşürür.

Oksijen sensörünün önemli işlevlerinden birisi de ‘’Motor Performansı Koruması’’ sağlamasıdır. Bu araçlar açısından hayati öneme sahiptir. Sensör arızalı olduğu zaman motor çekişi düşmeye başlar. Rölanti bölümü dalgalanmalar yaşar. Sonrasında ise siyah duman ortaya çıkabilir. Bu sorunun oluşumunun önüne geçer.

Oksijen Sensörü Arıza Belirtileri Nelerdir

Sensörün arıza belirtileri nelerdir? Sorusu araç sahipleri tarafından sıklıkla aratılan araştırılan teknik konular arasında bulunur. Sensör arızası olması durumunda aşağıdaki belirtiler yaşanır. Bunlar;

• Motorun arıza lambasının sürekli yanması,
• Yakıt tüketiminin ciddi düzeyde artış göstermesi,
• Rölanti dalgalanmalarının yaşanması,
• Motor çekiş sisteminde düşüşlerin yaşanması,
• Egzoz bölümünden siyah duman yükselmesi,
• Emisyon değerinde yükselme olması,

Olarak belirtiler sıralanabilir. Motor arıza lambasının yanması en sık yaşanılan belirtilerin başında gelir. ECU sensörden gelen tutarsız ve hatalı verileri algıladığı zaman motor arıza ışığı yanmaya başlar. İlk fark edilen belirti budur.

Yakıt tüketiminde yaşanılan ciddi artış belirtisinde ise ECU sistemi yanlış hava- yakıt karışımını ayarlar. Bu durum ise yüksek düzeyde yakıt püskürtmesine sebep olur. Böylelikle yakıt miktarında tüketimin artmasına sebep olur.

Motor performansında yaşanılan düşünenler de gene en sık anlaşılan belirtiler arasında yer alır. Fakat motor performansında yaşanılan belirtiler sadece sensör arızasıyla alakalı değildir. Araç bu kapsamda hızlanma sürecinde isteksiz hale gelerek, zorlanır. Çekiç gücü ciddi düzeyde azalır. Özellikle yokuş yukarı araçla çıkıldığı zaman bu direkt olarak hissedilir. Ani hızlanmalarda da gene fark edilir bir değişim olur.

Rölanti dalgalanması belirtisinde ise motorun sabit çalışma düzeyi bozulur. Böylelikle rölanti devrinde dalgalanmalar yaşanır. Otomobil tekleme yapar. Gaz yememe ve titreme gibi sorunlar ortaya çıkar.

Egzoz bölümünden siyah duman çıkması da gene sık karşılaşılan belirti bölümleri arasında yer alıyor. Yanma sistemi sensör bozulduğu zaman verimsiz hele gelir. Verimsiz hale gelmesiyle beraber ise motor için büyük risk oluşturur.

Emisyon değerinde yaşanılan artışlar belirtiler arasındadır. Arızalı sensörler katalitik konvertörün verimli düzeyde çalışmasını engeller. Böylelikle zararlı gazların salınımı yükselir. Yükselmeyle beraber araç muayenesinden geçememe riski oluşur.

Hata kodları üzerinden de sensör arızaları kendilerini belli eder. Kod hatalarının bazıları özellikle sensör arızası olduğunu gösterir. P0130, P0136, P1031 kodları özellikle sensörde hata olduğunu gösteren kodlar arasında bulunur.

Sensör arızaları araçlarda ciddi düzeyde performans kaybına sebep olurlar. Aynı zamanda bu tarz sorunların olması çevresel açıdan da risk oluşturur. Mutlak suretle sorunun giderilmesi hızlıca önemlidir.

Oksijen Sensörü Bozulursa Ne Olur

Sensörün bozulması sonucunda aracın performansı düşer. Özellikle motor performansında yaşanılan bu düşüşler neticesinde yakıt tüketiminde ciddi artışlar yaşanır. Bu durumda sürücüleri maddi açıdan zarara uğratır. Aynı zamanda emisyon değerlerinde düşüşler yaşanır. Araç yokuş yukarı gidemez. Gitse bile isteksiz olur. Giderken motordan rahatsız edici yüksek sesler çıkar.

Bozulma sonucunda rölanti bölümünde sorunlar baş gösterir. Bu sorunlar aracın titremesine, stop etme eğilimi göstermesi gibi ön plana çıkar. Motorun böylelikle sabit çalışması bozulmuş olur. Bu bozulma sonucunda rölanti dalgalanmaya başlar. Egzoz bölümünden siyah dumanlar çıkar. Bu duman oldukça yoğundur. Yanma verimsiz hale geldiği için fazla yakıt tüketiminden kaynaklı olarak egzozdan siyah dumanlar çıkar.

Emisyon değerleri yükselir. Katalitik konvektörün çalışması performansı düşer. Zararlı gazların özellikle salınımında artışlar yaşanır. Katalitik konvektör bir süre sonra zarar görür. Özellikle bu parça çok pahalı bir parçadır. Dolayısıyla sensör arızası oluşması durumunda sürücülerin hiç vakit kaybetmeden tamir sürecini yapmaları gerekir.

Motor arızası lambasında bozulmalar meydana gelir. ECU hatalı bilgileri algıladığı zaman uyarı ışığını yakar. Bu belirti özellikle birinci fark edilen belirtidir. Araçların sensörü bozulursa yakıt tüketimi artar, performanslarında ciddi düşüşler yaşanır, emisyon artar, katalitik konvektöre zarar gelir.

Oksijen Sensörü Bozulursa Ne Olur

Oksijen Sensörü Kaç Km de Değiştirilir

Otomobil kullanımı başta olmak üzere yakıt tüketimi, bakım gibi faktörlere bağlı olarak bu durum değişiklik gösterir. Yeni model araçlarda 150.000 ile 200.000 km aralıkları değişim aralıklarıdır. Sensör ömürleri genellikle bu aralıklarda tamamlanıyor.

Eski model araçlarda ise yaklaşık olarak 100.000 km düzeyinde değişim yapılması gerekir. Bunun sebebi kısa ömürlü olmalarıdır. Kontrol bu aralıklarda şarttır.

Şehir içi sık kullanımlarda daha erken değişim yapılması gerekir. Özellikle 80.000 km ile 120.000 km aralıklarında değişim yapılması tavsiye edilir. Düzenli bakım araçlarda ise 200.000 km düzeyine geldikten sonra bakım sürecinin yapılması önemlidir. Periyodik kontrollerde sorunlar daha erken fark edilir.

Oksijen Sensörü Nerede Olur​

Merak edilen konulardan birisi de araçların oksijen sensörlerinin nerede olduğu konusudur. Otomobillerde 2 tane sensör bulunur. İkisi de egzoz bölümünde yer alır. Bunlar yukarı akış ve aşağı akış olarak isimlendirilir. Yukarı akış bölümü egzoz manifoldu ile katalitik konvektör arasında yer alıyor. Motor bölümüne yakın kısımda bulunur.

Aşağı akış sensöründe ise katalitik konvektörün çıkış kısmında yer aldığı bilinir. Yani katalitik konvektörden sonraki kısımda yer alıyor. Bu akışın görevi katalitik konvektörün verimliliğini çalışma düzeyini incelemesidir.

Oksijen Sensörü Ne İle Temizlenir​

Araçların oksijen sensörlerinin zaman içinde kurum, karbon, yağ kalıntıları sebebiyle kirlendiği biliniyor. Bu durum özellikle ölçüm hassasiyetini ciddi düzeyde düşürüyor. Dolayısıyla sensörün ömrünü uzatmak için temizlik yapılması gerekir. Fakat temizlik süreci değişim kadar etkili olmaz.

Temizlik sürecinde kullanılan yöntemleri incelediğimiz zaman özel sensör temizleme spreyleri en sık kullanılan yöntemler arasında bulunur. Bu spreyler elektronik parçalar için özel olarak üretildi. Şolvent bazlı spreylerde genellikle kullanılarak temizleme aşaması yapılabilir.

Bir diğer kullanılabilecek temizleme spreyi ise fren balata spreyi- karbüratör spreyi olarak ön plana çıkar. Sensörün böylelikle metal kısmı kurum yağları çözmek için tercih edilir. Temizleme aşamasında yakıt katkıları da tercih edilebilir. Yanma sırasında sensörün üzerindeki birikintiler böylelikle azalır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: Araba Radyatörü Nedir? Arızları Nelerdir?

Temizleme aşaması sırasında sensör dikkatli bir şekilde sökülmelidir. Öncesinde motor kapatılmalı ve soğuma beklenmelidir. Sensörün ucu tel fırça veya sert cisimlerle temizlenmemelidir. Sensör hassas yapıda olduğu için bu durum sensöre ciddi düzeyde zarar verebilir. Eğer ki sensör çok yıprandıysa bu durumda temizlikten çok değişim gereklidir. Değişim yapılmadı taktirde motor büyük arızalar meydana gelebilir. Temizleme aşamasından sonra sorunlar devam ediyorsa sensörün ömrü büyük ihtimalle bitmiştir.

Oksijen Sensörü Her Araçta Olur Mu?

Her araçta bulunmaz. Özellikle emisyon kontrol sistemine sahip modern araçlarda bulunuyor. Üretim yılına ve motor teknolojisine bağlı olarak değişir.